مصطفى النوراني الاردبيلي
484
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
و خوراك آن با فلفل دراز و نمك مسكن درد زايمان مىباشد و نيز گردانهها را در لباسهاى پنبهاى بگذارند كرمها را دافع مىباشد . نافع تبلرزه است ، جوارش شونيز ، مقوى معده و نافع مرض فراموشى مىباشد . « 2 » در كتاب همدرد اسم آن را نيجيلاساتيوا نوشته است و آن را در مرض لقوه و صرع و صفيق النفث و كم اشتهايى و ضعف باه با ديگر ادويهجات استعمال كرده است و روغنى به اسم روغن شفا ، سياه دانه ، تخم شنبليله را با روغن كنجد شامل كرده نافع امراض لقوه و فلج و مسكن دردها توصيف كرده است و در ضيق النفس و آسم و در امراض جلدى و ضعف اعصاب و درد شكم و بواسير و استسقا و امراض بول و كليه استعمال شده است . « 1 » در دستور بريتانى روغن سياه دانه ذكر شده كه آن از تخم : nigella sativa fam ranunculaceae به دست مىآيد و مىگويد كه آن در اروپاى شرقى حاصل مىشود و آن داراى 35 % روغن مىباشد دستور بريتانى اين را در فهرست ادويهجات متروك نوشته است و در حال حاضر از آن استفاده نمىشود . « 2 » ذائقه : بى مزه مزاج : گرم و خشك 3 درجه . مقدار خوراك : از 1 تا 3 گرم مىباشد . محل حصول : هند و بعضى جاهاى ديگر . بدلش : انيسون ، مقدار خوراك از 1 تا 2 گرم مىباشد . « 3 » بستان المفردات ، گل آن را سفيد مايل به زردى نوشته است ، برگهايش سبز و تخمش سياه است . مضر : گرم است و اسهالآور و دوران سر مىآورد ، مصلحش اشياى سرد و خيسانده در سركه مىباشد .
--> ( 2 ) - طب ويدك ، ص 522 . ( 1 ) - همدرد ، ص 73 - 100 - 146 - 290 - 149 . ( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 1129 . ( 3 ) - مخزن المفردات ، ص 310 .